Ka khualzinna

Kum 2001 April thla a ni a. Pathian kohna chhangin Mizoram chhim thlang tawp Parva khua a Missionary ni turin Aizawl atangin Lunglei lam panin kan chhuak a. Hetih lai hian  Mampuia hi kum 2 mi chauh a la ni a, Bawihtei hi a nu-in a pai mek a ni. Chhim lam la kal ngai reng renglo nih bakah Parva khua chu Map atanga han enin a tawp lulai lutuk a; rilruah chuan huphurhna a lian hle mai a. Nimahsela, leilehna ah kan kut kan lo nghat laklawh tawh a, kir leh zia zang kan ni silo.

Lunglei khawpui, mihring tam tak awmna hmunah hian hmelhriat leh chhungkhat hnaivai reng reng kan nei hauhlo maia. Mang chu a ang hman deuha. Hnahlan kan awm laia kan Pastor Rev. R.Ramdinmawia te an awm tih kan hre ta hlauh maia. An ni hi kan va bel ta chawt mai a ni.

Nu ber rai puar ta luah mai chu kan hotuten, “Inhruaina chi ziazang a ni love” an tih tak avangin chawpchilh takin Lungleiah in luah tur kan zawng ta chuk chuk a, Chanmari vengah remchang tak hmuin kan luah lut ta rawih a.

Tichuan nupui fanaute tel lovin Parva lam pan chuan ka liam ta a. Bungtlang South thleng motor a kalin Bungtlang South atang hi chuan ke hlira kal a ngai tawh a. Tehna mumal tak a awmlo na a, Parva khua thleng tur chuan KM 60 chuang zet kal a la ngai a ni. A lo berah ni hnih tal kal a ngai tihna a ni ber.

Kalkawng a ka hun khawhral dan, ke durh piap puapa ka bai suih suih laite, nisa rumrut mai ruia kawng laia ka mut ngawih ngawih dante leh tamchhawl avanga ramhnuaia riah mai ka rilruk dan zawng zawngte sawi vek sen a ni lova. Tunah chuan lung ti leng, ngaihawm tak an lo chang zo ta a ni.

Kawtthler lun lai, Biakin leh a vel

PARVA – II : Parva khua han tih ngawt mai hian sawi belh ngai a awm a. Parva hi khaw pathum, inhnai te te a awm Parva I, II leh III ah te then an  ni a. Parva – I ah hian Chakma In 200 vel zet an awm a, Parva –II hi Bru (Tuikuk) in 50 vel awmna a ni a, Hei hi ka awmna hmun chu a ni a. Tin, Parva III ah hian Bawm an awm a, in 60 bawr vel an ni bawk. Parva II leh III hi khaw inzawm deuh renga awm an ni a. Parva – I erawh hi chu KM 1 vela hla, phaizawl, lui kama awm an ni.

Veng hmawr atangin

A khua ka han thlen phata ka rilru a rawn lang hmasa ber chu, “Hmanlai hian mawm…” ti a ka piin thawnthu min hrilh thin a “Hmanlai” atih lai tak mai hun kha a ni a. Maurap In, mau vek hmanga in an sakte chu ka tan chuan thil thar, ka la hmuh ngai loh anih avangin hmuhnawm ka ti em em a. Bru (Tuikuk) hnam hrim hrim hi ka la hmuh ngai an nih loh avangin ka tan chuan thil thar tho an ni bawk.

Mi an lo lawm thiam em em a. An bula awm a nuamin mi an zah thiam em em a, an in ngaitlawmin kan thu leh hla an ngaichang thiam hle. An nun tlawm tak mai hian mi a hneh hle a, an mahni pawh ka ngainat phah em em a ni. Mizo tawng an thiam hlawm hle a, tawng thei vaklo pawhin kan sawi awmzia an hre tlangpui.

An nun a mawla, an hlim thei em em, lungkham an neih tam loh avangte pawh a ni ang nuih an duhin fiamthu an uar em em bawk. Tlawmngaihna an ngaha, mite tanpui kawngah pawh an zuan a zang hle a ni.

A tirah chuan an eirawngbawl sa ei tur hian tenna/thinhrikna deuh roh a awm avangin harsa ka ti hle. Hun reilote hnuah erawh chuan eirel chungchanga an duh thianghlim zia leh an siam thiam zia ka hria a, tui ka ti thei em em mai a. An zingah/an inah chaw ka ei fo mai.

Primary School, (Class A – Class IV)a thawk kan nih avangin a hahdam angreng khawp mai a. Mizo Medium a nih avangin Mizo tawng an thiam theihna tura naupang chherchhuah chu kan tihtur tul berte zing ami a ni. School mawlmang takin kan kal mawp mawp a, Uniform leina tur takngial pawh harsa an nih avangin School in Uniform kan nei lem lo. School lut tlai tak takte an ni a, Class IV zirlaite phei chu an nula tlangval deuh uaih vek a ni. Class – I kan zirlai hmeichhe pakhat (a hming Haroti) phei chuan pasal neih a ngam der tawh!


(a thui lutuk dawn, la chhunzawm leh ni mai sela a tha a nge..)

Thianpa nen Parva lamtluang...